sanalbasin.com üyesidir DMCA.com Protection Status

Koyunlar üzerinde araştırma yapıldı: Belli aralıklarla liderlerini değiştiriyorlar

Fransa’dan bilim insanları koyun sürülerinin kolektif akıllarını incelemek için deneyetler gerçekleştirdi. Araştırmacılar, sürülerin ortak akla ulaşıp liderlerini değiştirmeyi tercih edebildiklerini ortaya çıkardı.

DÜNYA 18.11.2022, 20:18
Koyunlar üzerinde araştırma yapıldı: Belli aralıklarla liderlerini değiştiriyorlar

Gazete Emek - Koyun sürülerinin toplu davranışını izah etmek çeşitli teoriler kullanıldı. Ancak söz konusu teoriler birçok hayvan grubunun sergilediği hiyerarşik yapıyı ve yol gösterici bir ‘liderliğe’ sahip olmanın olası faydalarını dikkate almamakla eleştiriliyor.

FİZİK TEORİSİ İLE YOLA ÇIKTILAR

Fransa’daki Côte d’Azur, Toulouse ve CY Cergy Paris Üniversitelerinden Luis Gómez-Nava, Richard Bon ve Fernando Peruani isimli araştırmacılar, koyun sürülerinin kollektif davranışlarını incelemek için fizik teorisini kullandı. Elde ettikleri bulguları Nature isimli bilim dergisinde yayınlayan araştırmacılar, sürüdeki koyunlar arasında liderlik ve üyelik rollerinin değişmesinin, bir tür ‘kolektif zekaya’ ulaşıldığını gösteriyor.

Sputnik Türkiye’nin haberine göre; Peruani, “Çoğu toplu yaşayan hayvan sisteminde, toplu hareket sürekli bir süreç değildir ve bölümler halinde meydana gelir. Toplu hareket aşamaları dinlenmek veya beslenmek gibi sebeplerle kesintiye uğrar” dedi.

Deneysel ve teorik olanlar da dahil olmak üzere toplu hareket çalışmalarının çoğunun başından sonuna kadar hareket halinde kalan grupları dikkate aldığına dikkat çeken araştırmacı, sürü halinde hareket etme davranışının, bireylerin sürekli olarak seyahat yönü üzerinde müzakere etmesini gerektirdiğinin varsayıldığını belirtti.

Peruani’ye göre, yapılan yeni araştırmanın temel amacı, bir hayvan sisteminin kolektif hareketlerini kolektif hareket aşamalarının bir başlangıcı ve bir sonu olduğunu dikkate alacak şekilde araştırmak. Araştırmacıya göre ekip, sürülerin hareketini ‘kolektif aşamaların’ bir koleksiyonu olarak gören alternatif ve bütüncül bir bakış açısı benimsedi. Peruani, “Bu perspektiften bakıldığında bilgi paylaşımı ve fikir birliği ile karar verme mekanizmalarına ilişkin sorular yeni bir boyut kazanıyor” ifadelerini kullandı. 

KONUM BİLGİSİ SÜRÜ İÇİNDE İLETİLİYOR”

Deneyde araştırmacılar küçük koyun sürülerinin değişen zaman aralıklarında kendiliğinden davranışlarını yakından inceledi. Sürü üyelerinin yörüngelerini analiz eden araştırmacılar, hayvanların düzenini ve yönünü hesaplarken, aynı zamanda her bir hayvanın hareket ettiği hız arasındaki korelasyonları da değerlendirmeye aldı.

“İlk olarak hiçbir mevcut sürü modelinin veya bunların uzantılarının hiçbirinin gözlemlerimizle tutarlı olmadığını gösterdik” diye konuşan Peruani, “Daha sonra ise verilerle tutarlı bir etkileşim ağı belirleyerek bilginin sürü içinde nasıl dolaştığını analiz ettik ve bu ağ aracılığıyla hangi bilgilerin iletildiğini araştırdık” dedi.

Deneyden elde edilen sonuç ise oldukça şaşırtıcıydı. Zira araştırmacılar, gözlemledikleri sürülerin davranışlarını temsil eden etkileşim ağının oldukça hiyerarşik olduğunu tespit etti. Ayrıca deneyde, söz konusu iletişim ağı üzerinden iletilen tek bilginin koyunun sürü içerisinde hangi konumda olması gerektiğine ilişkin bilgi olduğu anlaşıldı.

GENÇ LİDER YÖNETİP DEVREDİYOR

Elde edilen bulguları kullanan araştırmacılar, iki temel bilişsel sürece odaklanan bir toplu hayvan hareketi modeli oluşturdu. Söz konusu bilişsel süreçler, sürüyü belirli bir süre yönetecek liderin seçimi ve sürünün yönlendirilmesinin altında yatan mekanizma olarak tanımlandı.

“Her toplu hareket aşaması geçici bir lidere sahiptir” diyen Peruani, bulguları şöyle değerlendirdi:

“Ortaya çıkan kolektif stratejinin avantajlarını belirlemek için elde ettiğimiz modelin matematiksel özelliklerini araştırdık. Ana katkının şu olduğuna inanıyorum: Hayvanlar, bir süreliğine birlikte hareket etmek için hiyerarşik bir etkileşim ağı kullanarak grubun tüm kontrolünü geçici lidere veriyor. Ancak aynı zamanda bu geçici lider, konumunu hızlı bir şekilde bir başkasına devrediyor.”

“BELLİ BİR SÜREYLE YÖNETİYORLAR”

Dolayısıyla araştırmacıların elde ettiği bulgulardan ortaya çıkan sonuç, sürü halinde hareket eden koyunların lider ve takipçi rollerini kendi aralarında değiştirdikleri yönünde. Liderler koyunları yalnızca belli bir süreyle yönetirken, söz konusu sürenin sonucunda liderlik konumunu bir başka koyuna devrediyor.

“SORGULAMADAN TAKİP”

“Eğer geçici lider grubu ilgilendiren bir bilgiye sahipse (örneğin, bir yerden çıkış yolu veya bir besin kaynağının yeri), o zaman grubu verimli bir şekilde yönlendirebilir” diyen Peruani, sözlerini şöyle devam ettirdi:

“Bu şekilde tüm sürü üyeleri bu bilgiden fayda sağlar. Bunun yalnızca tüm bireylerin geçici lideri sorgulamadan takip etmesi durumunda işe yaradığını belirtmekte fayda var.”

‘Sürekli olarak bir geçici lidere sahiplerse, koyun sürüleri grubun her bir üyesinin sahip olabileceği bilgileri nasıl paylaşır ve işliyor? Grup, yön bulma yeteneğini geliştirmek için bilgi havuzu oluşturabilir mi?’ gibi sorulara odaklandıklarını kaydeden araştırmacı, “Geçici lideri düzenli olarak değiştirerek, grubun bilgi toplama ve kolektif zeka sergileyebildiğini kanıtladık.” dedi.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Hangi İttifakın düşünce ve yol haritasını kendinize daha yakın görüyorsunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4