28.03.2019, 13:27

Kayyumlar'ın Van karnesi: İşsizlik ve yoksulluk arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2018 yılı için bölgesel işsizlik verilerini geçen hafta açıkladı. Buna göre Van’ın içinde bulunduğu TRB2 bölgesi (Van, Hakkari, Muş, Bitlis), işsiz sayısının en çok arttığı bölge oldu. 2016 yılında bu bölgede 53 bin olan işsiz sayısı kayyum atandıktan sonra 2017 yılında artarak 83 bin kişi olmuştu. Kayyum, yayla yasakları, sınır ticaretinin kısıtlanması ve ihraçların etkisiyle bölgede zaten artan işsizlik oranları 24 Haziran  seçimlerinden sonra derinleşen ekonomik krizin etkisiyle adeta patladı. TÜİK verilerine göre sadece bir yılda 83 bin olan işsiz sayısına 61 bin kişi daha ilave oldu ve Van bölgesinde işsiz sayısı 144 bine yükseldi. Van’da sadece bir yılda işsiz sayısı yüzde 73 Arttı.
 

 
İşsizliğin En Önemli Nedeni Kayyum Rejimidir.


Van’da işsizliğin radikal bir şekilde artışının nedenleri üzerine birçok tartışma yürütülebilir. Yıllarca süren yayla yasaklarının bölgenin doğal ekonomisine darbe vurduğu ayrıca ülkede gittikçe derinleşen siyasal ve ekonomik krizin işsizliği etkilediği ifade edilebilir. Ancak Van bölgesinde diğer tüm bölgelerden daha fazla işsiz sayısında artışın özgün nedenleri de vardır. Özellikle açılışı defalarca yapılan sınır kapılarına rağmen kısıtlanan sınır ticareti Van’da mutlak bir işsizlik ortaya çıkarmıştır. Van’da OHAL kapsamında ihraç edilen yaklaşık 4 bin kişinin ve ailelerinin temel gelirlerinden yoksun kalması onları işsizlere dahil ederken etrafındaki esnafın da gelirinin azalmasına yol açmıştır.


Ancak işsizlik ve yoksulluğun en temel nedenlerinin yukarıda da ifade edildiği gibi, temel belediye hizmetlerinin kayyumlar eliyle yürütülmeye çalışılması ve birçok yerde 2. ve 3. Kayyumların atanmış olmasıdır. Van’ın kendi oylarıyla seçtiği Büyükşehir Belediye Başkanı Bekir Kaya başta olmak üzere diğer seçilmişlerinin yerine atanan “bilinmeyen şahıslar” ne halka ulaşabilmiş, ne altyapı sorunlarına dair bir icraat içinde olmuş ne de bir istihdam alanı oluşması için gerekli koşulları oluşturabilmiştir. Belediyelerde çalışan nitelikli kadroları ihraç eden bu zihniyet uygulama da çuvallamıştır. Bugün Van Büyükşehir ve İlçe belediyelerinin bütçelerine ve tabi ki borçlarına dair halkın erişimine açık olması gereken bilgilerin çoğu “kapalı kutudadır”. 2017 yılında yapılan borçlanma ve VASKİ zararı Sayıştay raporlarına yansımıştır. Ancak temel sorun da şudur: Van’da İŞKUR üzerinden asgari ücretle “çalışıyor gibi gösterilen ama herhangi bir üretim içinde olmayan” binlerce kişi bulunmaktadır. İşsizlik fonundan Van’da kaç milyon kullanıldığı ve İŞKUR aracılığıyla “insan onuruna yakışan şekilde” kaç kişiye iş bulunduğu kamuoyuna sunulmamıştır. Bir yanda onbinlerce işsiz bulunurken öte yandan çalışmadığı halde maaş alan bir güruh ortaya bu kayyum düzeniyle ortaya çıkmıştır.


Van Halkı Kayyum Döneminde Daha da Yoksullaşmıştır.


SGK sigortalı istatistiklerine göre Van’da yaşayan yaklaşık 400 bin kişinin aylık geliri 534 TL’nin (Yazıyla: beşyüzotuzdört lira) altındadır. 2016 ve 2017’de yaklaşık 340 bin olan bu sayıdaki artış, 2018 yılında ekonomik kriz ve kayyum siyaseti nedeniyle yaklaşık 60 bin yoksulun ortaya çıktığını göstermektedir.
Bir araç olarak kullanılan kayyum siyasetinin kullanma tarihi 31 Mart günü halkın sandık katılımı ile bitmiş olacak. Ancak kayyumların ortaya çıkardığı sosyal, siyasal ve kurumsal yıkımın temizlenmesi bir bütün olarak toplumun önünde bir ödev olarak duruyor. İşsizlik ve yoksulluğun yozlaştırıcı etkisi nedeniyle toplumsal dayanışma ağlarının örülmesi ve işsizliğin azaltılması başta yerel yönetimler olmak üzere tüm toplumsal aktörlerin ödevidir. Mutlak yoksulluk sınırının altındaki nüfusun tespiti ve temel ihtiyaçlarının karşılanması için derhal gıda ve yardım bankaları kurulmalı ve özellikle çocuklar için temel eğitim ve sağlık hizmetleri erişilebilir hale getirilmelidir. Aksi takdirde kuşaklar arası aktarılan bir yoksulluğun kısır döngüsü daha geniş kitlelere yayılacaktır.

Yorumlar (0)
30
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31