28.03.2019, 13:27

Kayyumlar'ın Van karnesi: İşsizlik ve yoksulluk arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2018 yılı için bölgesel işsizlik verilerini geçen hafta açıkladı. Buna göre Van’ın içinde bulunduğu TRB2 bölgesi (Van, Hakkari, Muş, Bitlis), işsiz sayısının en çok arttığı bölge oldu. 2016 yılında bu bölgede 53 bin olan işsiz sayısı kayyum atandıktan sonra 2017 yılında artarak 83 bin kişi olmuştu. Kayyum, yayla yasakları, sınır ticaretinin kısıtlanması ve ihraçların etkisiyle bölgede zaten artan işsizlik oranları 24 Haziran  seçimlerinden sonra derinleşen ekonomik krizin etkisiyle adeta patladı. TÜİK verilerine göre sadece bir yılda 83 bin olan işsiz sayısına 61 bin kişi daha ilave oldu ve Van bölgesinde işsiz sayısı 144 bine yükseldi. Van’da sadece bir yılda işsiz sayısı yüzde 73 Arttı.
 

 
İşsizliğin En Önemli Nedeni Kayyum Rejimidir.


Van’da işsizliğin radikal bir şekilde artışının nedenleri üzerine birçok tartışma yürütülebilir. Yıllarca süren yayla yasaklarının bölgenin doğal ekonomisine darbe vurduğu ayrıca ülkede gittikçe derinleşen siyasal ve ekonomik krizin işsizliği etkilediği ifade edilebilir. Ancak Van bölgesinde diğer tüm bölgelerden daha fazla işsiz sayısında artışın özgün nedenleri de vardır. Özellikle açılışı defalarca yapılan sınır kapılarına rağmen kısıtlanan sınır ticareti Van’da mutlak bir işsizlik ortaya çıkarmıştır. Van’da OHAL kapsamında ihraç edilen yaklaşık 4 bin kişinin ve ailelerinin temel gelirlerinden yoksun kalması onları işsizlere dahil ederken etrafındaki esnafın da gelirinin azalmasına yol açmıştır.


Ancak işsizlik ve yoksulluğun en temel nedenlerinin yukarıda da ifade edildiği gibi, temel belediye hizmetlerinin kayyumlar eliyle yürütülmeye çalışılması ve birçok yerde 2. ve 3. Kayyumların atanmış olmasıdır. Van’ın kendi oylarıyla seçtiği Büyükşehir Belediye Başkanı Bekir Kaya başta olmak üzere diğer seçilmişlerinin yerine atanan “bilinmeyen şahıslar” ne halka ulaşabilmiş, ne altyapı sorunlarına dair bir icraat içinde olmuş ne de bir istihdam alanı oluşması için gerekli koşulları oluşturabilmiştir. Belediyelerde çalışan nitelikli kadroları ihraç eden bu zihniyet uygulama da çuvallamıştır. Bugün Van Büyükşehir ve İlçe belediyelerinin bütçelerine ve tabi ki borçlarına dair halkın erişimine açık olması gereken bilgilerin çoğu “kapalı kutudadır”. 2017 yılında yapılan borçlanma ve VASKİ zararı Sayıştay raporlarına yansımıştır. Ancak temel sorun da şudur: Van’da İŞKUR üzerinden asgari ücretle “çalışıyor gibi gösterilen ama herhangi bir üretim içinde olmayan” binlerce kişi bulunmaktadır. İşsizlik fonundan Van’da kaç milyon kullanıldığı ve İŞKUR aracılığıyla “insan onuruna yakışan şekilde” kaç kişiye iş bulunduğu kamuoyuna sunulmamıştır. Bir yanda onbinlerce işsiz bulunurken öte yandan çalışmadığı halde maaş alan bir güruh ortaya bu kayyum düzeniyle ortaya çıkmıştır.


Van Halkı Kayyum Döneminde Daha da Yoksullaşmıştır.


SGK sigortalı istatistiklerine göre Van’da yaşayan yaklaşık 400 bin kişinin aylık geliri 534 TL’nin (Yazıyla: beşyüzotuzdört lira) altındadır. 2016 ve 2017’de yaklaşık 340 bin olan bu sayıdaki artış, 2018 yılında ekonomik kriz ve kayyum siyaseti nedeniyle yaklaşık 60 bin yoksulun ortaya çıktığını göstermektedir.
Bir araç olarak kullanılan kayyum siyasetinin kullanma tarihi 31 Mart günü halkın sandık katılımı ile bitmiş olacak. Ancak kayyumların ortaya çıkardığı sosyal, siyasal ve kurumsal yıkımın temizlenmesi bir bütün olarak toplumun önünde bir ödev olarak duruyor. İşsizlik ve yoksulluğun yozlaştırıcı etkisi nedeniyle toplumsal dayanışma ağlarının örülmesi ve işsizliğin azaltılması başta yerel yönetimler olmak üzere tüm toplumsal aktörlerin ödevidir. Mutlak yoksulluk sınırının altındaki nüfusun tespiti ve temel ihtiyaçlarının karşılanması için derhal gıda ve yardım bankaları kurulmalı ve özellikle çocuklar için temel eğitim ve sağlık hizmetleri erişilebilir hale getirilmelidir. Aksi takdirde kuşaklar arası aktarılan bir yoksulluğun kısır döngüsü daha geniş kitlelere yayılacaktır.

Yorumlar (0)
-1
hafif kar duşu
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 51
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Galatasaray 23 30
13. Karagümrük 23 30
14. Kasımpaşa 23 27
15. Göztepe 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 45
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 20 37
7. Arsenal 21 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11