Ekonomik kriz otlu peyniri de vurdu: Hem üretici hem tüketici büyük sıkıntı yaşıyor

Van kahvaltısının olmazsa olmazı otlu peynir, ekonomik krizin pençesinden kurtulamıyor. Köylüden alıcısına kadar uzayan yolculuğunda, fiyatlar cep yakıyor. Kadınların yaylardan mutfaklara kadar emek verdiği peynirin satıcıları kaygılı: “Peynir fiyatları ekonomik krizden ötürü artınca milletin de alım gücü düştü. Hem onlar mağdur hem de biz.”

ÖZEL HABER 30.01.2022, 18:11 30.01.2022, 22:35
Ekonomik kriz otlu peyniri de vurdu: Hem üretici hem tüketici büyük sıkıntı yaşıyor

ÖZEL HABER - Barış Aslan
 
Gazete Emek - Van denilince aklan gelen otlu peynir, Van ve yöresinde önemli bir istihdam kaynağı. Dağlarda yetişen otların peynirle buluşmasıyla Kürt kahvaltısının en olmazsa olması. Kokusu ve lezzetiyle Türkiye’de yapılan birçok peynirden farklı. Otlu peynir, koyun sütü, özel mayası ile yaylalardan toplanan ve şifalı olduğu bilinen ‘dağ nanesi, kekik, sirmo (yabani sarmısak), mendo, helis, çaşur, siyabo’ adlı otlardan üretiliyor. Otlu peynirin hikayesi de kadınların ilk baharda yaylalara çıkıp topladıkları otları toplamasıyla başlıyor. Kadın emeğiyle başlayan, esnafların tezgahlarına kadar giden süreç bir o kadar da zahmetli. 
 
Van, çarşılarıyla da meşhur bir şehir. Peynirciler çarşısı da bir o kadar zengin. Zenginliği çeşitleriyle sınırlı kalıyor bu günlerde. Her çeşit otlu peynirle karşılaşabileceğiniz bu çarşının, bu günlerde en büyük sorunu diğer her şey de olduğu gibi ekonomik kriz. Kriz hem peyniri üreteni hem satanı hem de alıcısını etkiliyor. Çarşının eski kalabalığından eser yok. Kepenkler açık ama kuru sessizlik hâkim bu çarşıda. Peynirciler çarşısını dolaşıyoruz ve esnafın son halini soruyoruz. 
 
 
‘En çok tercih edilen peynir Özalp peyniridir’
 
Öncelikle otlu peynirin inceliklerini soruyoruz Emrah Emrah’a. O da bize sözün kısası anlatıyor sürecini: “Peynir yazın salamura halinde yapılıyor. Yabani otlarımız var; mende, kekik ve sirmo. Bunları peynir içine koyup şekil verdikten sonra salamura haline geliyor. Yaptıktan sonra bidonlara basılıyor. İsteyen toprağa gömüyor ya da salamura yapıyor. Kış ayları genelde küp halindekiler tercih ediliyor. Biz de onları satıyoruz. Yazın da salamura tercih ediyorlar. Onun da belli bir mevsimi olduğu için yazın salamuradaki peynir bozulmuyor, kışında toprağa konulan peynir bozulmuyor. En çok tercih edilen peynir Özalp peyniridir.”
 
‘Köylüye yansıyan zam bize kadar geliyor’
 
Emrah’a çok uzatmadan ekonomik sorunları soruyoruz. Fiyatlarla örneklendiriyor. Çok değil 5 ay önce kilosunu 50 TL’ye sattıkları peyniri şimdi 80 ila 85 TL arasında sattıklarını söylüyor. Fiyatlardaki artışın kendilerinden kaynaklanmadığını da ekliyor: “Köylü zam yapıyor ama onlar da haksız değil. 7 ile 8 lira olan saman balyası 25 30 TL’ye çıktı. İster istemez onları da etkiledi. Eskiden peynirciler çarşımızda kasap dükkanları da vardı. Peynir ve kasap dükkanları burada bitişikti. Pandemiden önce insanlar gelirdi, evine 50 100 kilo peynir alırdılar ama şimdi 2 3 kilo anca alıyor. Peynir fiyatları ekonomik krizden ötürü artınca milletin de alım gücü düştü. Hem onlar mağdur hem de biz.”
 


‘100 TL’ye 1 kilo peynir zor alınıyor’
 
Hasan Ayhan da peynir fiyatları gibi birçok şeye zam yapıldığını söylüyor: “Milletin alım gücü kalmadı. Evine ekmek götüremeyen insanlar var bu şehirde. Eskiden 100 TL’ye 4 kilo peynir alan bir aile, şimdi ancak o parayla 1 bilemediniz 1 buçuk kilo ancak alabiliyor. Aradaki farkı görebiliyor musunuz? Hem ekonomik kriz var hem de kuraklık var hangisiyle baş edeceğimizi şaşırdık.” Murat Bilici de kuraklıktan yakınıyor: “Kuraklık ve ekonomik kriz belimizi büktü. Ne saman yetişiyor ne de yetişeni alacak gücümüz var. Bir zincirdir otlu peynir ticareti. Köylüsünden hayvanına, satıcısından alıcısına kadar güçlükler yaşıyoruz. İnsanlar alışveriş yapmamaya başladı.”
 
 

Yorumlar (0)
20
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31