sanalbasin.com üyesidir DMCA.com Protection Status

Kemal Söbe yazdı: Egemen güçler ve medya üzerine bazı notlar

Medya ve basın yayın iktidarların-devletlerin egemenliğini meşrulaştırmada önemli bir araç olma işlevine sahiptir. Bu durum yeni bir şey değil, oldukça çok eskiye dayanır. Antik Mısır ve Sümer Rahip Devleti döneminden günümüze kadar devam etmektedir.

YAZAR KÖŞESİ 28.10.2022, 13:40
Kemal Söbe yazdı: Egemen güçler ve medya üzerine bazı notlar

Gazete Emek-  Olayların, gelişmelerin seyrini devletin-iktidarın çıkarlarına ve icraatlarına uygunluk arz edecek şekilde işlevsel kılma önemli bir politika olmaktadır. Devletlerin egemenliği için bilginin yanlışlığı ve doğruluğu önemli değil, önemli olan topluma empoze edilen bilginin toplum üzerinde etkili olmasıdır. Bir fikirler sistemi meşru olmasa bile eğer ki egemenlik kurmuşsa bu iktidar meşru olarak kabul ettirilir. Bu rol ise yandaş ya da egemen medya dediğimiz çevrelere verilir ve rollerini layığıyla eksiksizce yerine getirirler.

Köleci ve feodal dönemde bu roller, sistemin toplum üzerindeki egemenliğini meşrulaştırmak din adamlarının ve kilisenin göreviydi. Bu koşullarda bütün yönetim kararları Allahın kararları olarak uygulanırdı ve karşı çıkmak Allaha karşı çıkmaktı. Günümüz İran'ında bile, baş örtüsünü takmak Allahı kararı olarak topluma dayatılıyor.

Antik Mısır'da bilindiği gibi bunu Amon denilen tapınakta kalan din adamları, sözde kahinler aracılığıyla yaparlardı. Sümerlerde de Zigguratlar'da görevli din adamlarınca yapılırdı. Bunlar dil cambazlığı konusunda usta oldukları için, bunlara dil cambazı da denirdi. Çünkü halkı etkileme, inandırıcı olmak, etkili olmak için bu çok önemlidir. Eski devletlerde bunu Tanrı’nın adıyla yaparlardı ve Orta çağ Avrupa'sına kadar kilisenin eliyle yürütülürdü. Fransız İhtilali ve Rönesans ile birlikte aydınlanma dediğimiz süreçte bu koşullara uygun hale getirildi ve tabi ki bununla birlikte insan hakları, sosyal ve ekonomik haklar, fikir özgürlüğü gibi birçok hak kazanıldı. Ancak, sınıflı sistemlerde bu durum değişmedi sadece biçim ve şekil değiştirdi. Sömürünün yol ve yöntemleri değişince egemen meydanın kullandığı dili ve üslubu da buna göre değişiyor.

***

Günümüzde Avrupa ülkelerinde basın yayın konusunda birçok özgürlük olsa da, sistemin yine de kendi basın yayın denetleme kurulu vardır ve genel muhalif basını denetleme konusunda hala faal olma gerçekliği bulunuyor. Ancak, demokratikmiş gibi görünen Türkiye gibi ülkelerde muhalif basının ne durumda olduğu resmi mercilerin basın yayın çalışanlarına yaklaşımında zaten kendini gösterir. Türkiye'de birçok basın yayın çalışanı ve gazeteci-yazar hapistedir ve rutin olarak her gün bu olaylar yaşamın hayatın bir parçası olmuş ve olağan hale gelmiştir. Muhalifleri dizginlemek, doğru haberin halka ulaşmasını engellemek, kendi iktidarını gayri meşru hale getirecek bütün faaliyetlerin denetlenmesi için, birkaç gün önce sansür yasası çıkarıldı. Bununla, muhalif basın yayın üzerinde daha çok denetim kurma hedefleniyor. Türkiye'de özellikle 1980'den günümüze kadar muhalif basın zaten baskı altındadır ve çok zor denebilecek şartlarda faaliyet yürütebiliyorlar. Türkiye'de bazı basın çalışanlarının ve yazarların, karanlık eller tarafından öldürüldüğü biliniyor.

***

Bir iktidar, muhalif basın yayın üzerinde bu denli bir denetim kurmak için böyle çok özel bir sansür yasası çıkarma gereği duyuyorsa, bilinmelidir ki o iktidarın kendisini daha çok meşrulaştırma imkanı ve gücü kalmamıştır. Bir de İnternet ağı ve sosyal medyanın daha çok gelişimiyle insanlar, anında muazzam bir iletişim sağlayabiliyorlar ve bütün insanlar aniden birçok bilgiye sahip olabiliyor ve bu da iktidarların toplum üzerindeki gücünü ve egemenliğini tartışmalı hale getiriyor.

Basın yayın ve medya deyip geçmeyelim. İktidarlar-devletler bu gibi araçlarla toplum üzerinde denetim kurabilir, kendilerini meşrulaştırabilirler. Bütün bunlar söz ve fikir üretme ve toplumu etkileme konusunda uzmanlaşmayla ilgilidir. Kapitalist güçlerin ‘özel kalemşörleri’ ve sözcüleri, gece gündüz demeden TV'lerde konuşuyorlar, yazıyorlar, sistemin meşruluğundan dem vuruyorlar. Tabi buna karşın devrimci basın yayında vardır ve muhalif olurlar, sistemin iç yüzünü halka gösterirler.

***

Kapitalist çağda demokrasi önemsendiği ve bu olmadan sistemin kendisini meşrulaştırması ve yürütmesi çok olduğu için, hemen hemen her ülkede görünüşte de olsa birçok düşünceyi savunan basın yayın kurumuna izin verilir. Demokrasinin hiç olmadığı ülkelerde muhalif basın yayın çalışanlarının nasıl bir baskı altında oldukları biliniyor. Daha birkaç gün önce Diyarbakır'da ve bazı şehirlerde çok sayıda muhalif gazeteci gözaltına alındı ve bazıları tutuklandı. Kendi sisteminin varlığından ve geleceğinden korkanlar devrimci-muhalif basın yayın üzerinde bu denli zorlayıcı ve baskıcı olurlar ve bu gibi sansür yasaları çıkarırlar. Bu yeni değil, onlarca yıldır var ama günümüzde daha çok denetleyici olmak istemektedirler. Çünkü varlığının tehlikede olduğunu görüyor ve kendince gerekli önlemleri alıyor. Demokratik olmayan ülkelerde halkın ve muhalif basının baskı altında olduğu biliniyor ama Türkiye'de ise daha katmerli bir baskı var.

***

Devleti-hükümeti eleştirmek suç sayılıyor ve jet hızıyla soruşturma açılıyor. Halka yanlış-yalan bilgi vermek suç sayılacakmış ve soruşturma başlatacaklarmış. Yosulluk günden güne büyüyorsa, zamlar diz boyuysa, hayat her gün kötüye gidiyorsa, burada kötüye giden bir şeyler var demektir, burada, ülke kötü yönetiliyor demektir. Bir ürüne ve ya temel tüketim mallarına yapılan zamları bile açıklamak, duyurmak suç olarak görülecek ve soruşturma açılacak. Böyle bir durum, en geri kalmış Afrika ülkelerinde bile yoktur. AB'ye girmeye çalışan ve demokratik olduğunu söyleyen bir Türkiye'de böylesi korkunç durumlar yaşanılıyor.

İngiltere'de devleti-hükümeti eleştirmek suç değil, bir haktır, demokrasinin ve özgürlüğün bir gereğidir. Çünkü İngiltere'de madenlarde çalışanlar, önlemsizlikten dolayı ölmüyorlar, ölseler dahi bunu ‘ilahi kader’ olarak göstermiyorlar. Basın yayın yoluyla toplum üzerinde denetim kurmakta artık zorlanan rejimler, halk aleyhine kanunlar çıkarma, var olan kanunlarda madde değişiklerini yapma gibi çok olumsuz değişikliklere gidiyor. Tarihsel gelişmelerden yola çıkacak olursak, hiçbir devletin gücü ve halk karşıtı yasaları değişimi durduramaz. Baskı ve zor, çeşitli idari yasaklar toplumsal muhalefeti değil durdurmak aslında daha çok güçlendirir.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Hangi İttifakın düşünce ve yol haritasını kendinize daha yakın görüyorsunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4