Uğur Işık yazdı: Lizbon'a Gece Treni

Kitaplar bir çok hayatların bileşkesi ve kesişme noktasıdır. Zaman ve tarih arasında yolculuk yapabilmenin tek yolu kitaplardır.

YAZAR KÖŞESİ 28.03.2022, 22:42
Uğur Işık yazdı: Lizbon'a Gece Treni

Gazete Emek- Uygarlık, insanlık tarihi, yaşam ve hayatlar bu kitapların ışığıyla aydınlanır ve gün yüzüne çıkar. Tarihin ilk uygarlığı kabul edilen Sümer uygarlığının muğlak kalmış hatlarını yine tarihte o dönemlerde yazılan ilk kitap roman ve yazılı destan olarak kabul edilen ‘Gılgameş Destanı’ sayesinde anlarız, günümüz kültürünün tarihsel olarak gelişimine yakından bakma fırsatına sahip oluruz.            

                                                                ***

‘Lizbona Gece Treni’ kitabı ise bizi Portekiz'in kanlı tarihinin mimarı olan Salazar’ın diktatörlüğü altında yitirilmiş ve yara almış hayatların şehrine götürürken aynı zamanda kendi içimizde de bizleri derin bir yolculuğa çıkarıyor. Her şey Bern şehrinde yüksek bir köprünün demirlerine tırmanıp derin sulara bakan bir kadının kurtarıldıktan sonra Antik diller uzmanına söylediği ‘Portugues’ kelimesi ile başlıyor. Sözcüğün büyüsüne kapılan Gregorius ani bir kararla kelimenin anavatanı olan Lizbona gitmek için yola koyulmasıyla başlıyor. Bu dakikadan sonra sözcüklerin ritmi ve dansına, şiirsel akıntısına insan ruhunun derinliklerine, pişmanlıklar denizine, acılara, umuda ve direnişe doğru yolculuğa çıkıyoruz.

 

Yaşanmakta olanı sadece Amedeus Prado ile birlikte aldığı bir kararın doğurduğu sonuçların ardından sürükleniriz. Fakat en önemlisi Amedeus’un iç dünyasındaki derinlik ve sessizliktir. Bu sessizlik bizleri düşündürdüğü kadar ürkütmektedir de çünkü romanın kahramanın kimliği bir süre sonra okuyucunun kendi kimliği hale dönüşmektedir.

 

 Kitap disiplin ve rutin sahibi olan antik diller uzmanı olan Raimund Gregorius’un ‘Her şeyi değiştirecek olan bir güne’ uyanmasıyla başlasa da çok kısa bir süre sonra kendisine hediye edilen Amedeus’un ‘Sözcüklerin kuyumcusu’ isimli kitabını bizler de okumaya başlarız. Kitap içinde bir başka kitabı okuruz. Metinlerde derin felsefi tespitlere ve gerçekten de adı gibi ‘Sözcük kuyumculuğuna’ şahit oluruz. Çünkü pırıl pırıl akan bir dil ile karşılaşırız.

 

Roman başlangıcı Montaigne’dan yapılmış şu alıntıyla başlamaktadır; ‘’Hepimiz küçük parçalardan oluşuruz, bu parçalar öyle şekilsiz, öyle farklıdırlar ki birbirlerinden, her biri her an canının istediğini yapar; bu yüzden kendimizle kendimiz arasındaki farklılıklar, kendimizle başkaları arasındaki kadardır.’’ Alıntı kitabın derinliğinin mesajıdır aslında. Diğer bir alıntıysa Jose Manrique’dendir; ‘’Birer Nehirdir hayatlarımız adına ölüm denen, o denize doğru akan’’ Bu alıntı sonradan bana Amedeus’un kendi nehrinde bir akıntıya kapılmış olmasını çokça düşündürttü. 

 

Amedeus’un ‘Sözcüklerin Kuyumcusu’ kitabında geçen ‘Başkaları senin duruşma salonundur’ sözü aslında aldığı bir karardan dolayı toplumca yargılanmış ve sert eleştirilere maruz kalmış olan kahramanın kendi varlığından türetmek zorunda kaldığı bir hayat itirafıdır.  ‘’Diktatörlük bir gerçekse Devrim vazifedir’’ sözü Amedeus’un mezar taşında yazan sözdür. Bu söz duygu düşünce ve duruş olarak kendi durduğu yeri ve az çok hayatındaki izlerinde nereden geldiğini ifade etmektedir.

 

‘’Hayat yaşadığımız şey değildir; hayat, yaşadığımızı hayal ettiğimiz şeydir.’’ 

 

‘’Vedalaşmak insanın kendi kendisiyle de yaptığı bir şeydir başkalarının bakışları altında kendisine arka çıkmasıdır’’

 

‘’Bir yerden ayrılırken geride kendimizden bir şeyler bırakıyoruz oradan gitsek de orada kalıyoruz.’’

 

‘’Hayatlarımız sürüklenen kumlardan meydana gelen geçici oluşumlardır, bir rüzgarla kurulur, bir başkasıyla yıkılır. Doğru dürüst kurulamadan dağılıp nafile oluşumlardır.’’

 

Özcesi kitap hayatın iliğine dair tespitler, yaşanmışlıklar ve varoluş kusmuklarıyla doludur. Kendi varlığını daha iyi anlamak isteyenin okuması gerektiğine inandığım bir kitap. Bazen gerçekleri başkasından duymaya ve onların hayatları üzerinden anlamaya ihtiyacımız vardır. İşte ‘Lizbona Gece Treni’ böyle bir kitaptır.


 

Yorumlar (0)
16
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31