Futbol kulüplerinde sportif direktör (sporting director / director of football / director sportif) rolü, kulüpten kulübe değişkenlik gösterir ama genel olarak uzun vadeli sportif stratejiden, transferlerden, akademi uyumundan ve teknik kadro koordinasyonundan sorumludur. Bu rol, teknik direktörün (koç) kısa vadeli saha performansından ayrı tutulur; süreklilik ve vizyon sağlar.
Rolün temel unsurları genellikle şunlardır: Stratejik planlama: Kulübün oyun felsefesini tanımlamak, akademi ile A takım arasında uyum sağlamak, uzun vadeli hedefler belirlemek.
Transfer ve kadro planlaması: Scout ağı, oyuncu alımı/satışı, kontrat yenilemeleri, bütçe yönetimi.
Teknik kadro: Teknik direktör ve yardımcılarının atanması/değerlendirilmesi.
Akademi ve altyapı: Yetenek geliştirme, tesisler, veri analizi, performans/medical departmanlar.
Kurumsal uyum: CEO veya yönetim kurulu ile işbirliği, çok kulüplü yapı varsa grup stratejisi.
FC Barcelona, Sportif Direktör: Deco (Anderson Luis de Souza, eski oyuncu).
Üst düzey sorumlu: Rafael Yuste (Sports Area'dan Sorumlu Direktör).
Rol ve Yapı: Deco, 2023'ten beri Director of Football/Sporting Director. Transferler, scout, genç yetenek alımları (La Masia entegrasyonu) ve kadro planlamadan sorumlu. Yuste daha geniş yönetimsel/siyasi sorumluluk taşır. Klasik "İspanyol modeli"nde sportif direktör, başkan ve teknik direktör (Hansi Flick) arasında köprü görevi görür; finansal fair play kısıtlamalarında kritik rol oynar.
Real Madrid ; Bağımsız Sportif Direktör: Yok (kulüp resmen reddediyor).
Ana Figürler: José Ángel Sánchez (General Director / CEO), Santiago Solari (Director of Professional Football / danışman rolünde).
Rol ve Yapı: Florentino Pérez dönemi "başkan odaklı" model. Transferler ve sportif kararlar büyük ölçüde başkan + genel direktör tarafından yönetilir. Solari transfer danışmanlığı yapar. Kulüp, ayrı bir sportif direktör atamayı reddediyor; başarıyı mevcut yapısına bağlıyor. Daha merkezi ve az bürokratik bir yapı.
Liverpool; Sporting Director: Richard Hughes (2024'ten beri).
Üst Düzey: Michael Edwards (FSG CEO of Football).
Rol ve Yapü: Hughes, transferler, scout ve kadro planlamadan sorumlu. Edwards'ın altında çalışır; analitik, veri odaklı Liverpool modelini devam ettirir (eski Bournemouth tecrübesi). Akademi ve uzun vadeli sürdürülebilirlik vurgusu güçlü. Fenway Sports Group'un multi-club potansiyeliyle entegre.
Manchester City; Director of Football: Hugo Viana (2025'ten beri, Txiki Begiristain'in halefi).
Rol ve Yapı: City Football Group'un (multi-club) bir parçası. Viana, Pep Guardiola dönemi sonrası veya devamında oyun felsefesi uyumu, global scout ağı ve City ekosistemi içindeki oyuncu rotasyonundan sorumlu. Çok profesyonel, veri ağırlıklı ve kurumsal bir rol; CEO Ferran Soriano ile uyumlu çalışır.
Manchester United; Director of Football: Jason Wilcox (2025'te terfi, Dan Ashworth'un kısa süreli görevi sonrası).
Rol ve Yapı: INEOS dönemi yeniden yapılandırmasıyla güçlendirildi. Rekrutman, scout (Vivell vb. ekipler), akademi, performans ve kadın futbolu dahil geniş sorumluluk. Teknik direktör (ör. Amorim/Carrick) ile yakın çalışma ama yürütme gücü sportif tarafta. Daha "İngiliz" hibrit model: Saha ve idari ayrımı netleştirme çabası.
PSG; Football Advisor / Sporting Director: Luís Campos (2022'den beri, sözleşme 2030'a uzatıldı).
Rol ve Yapı: Transfer masterı olarak bilinir; genç yetenek geliştirme, dengeli kadro inşası ve performans odaklı. "Advisor" unvanı olsa da sportif stratejiden (recruitment, organizasyon) sorumlu. Qatar sahipliğinde grup stratejisi (QSI) de kapsar. Daha esnek ve sonuç odaklı.
Bayern Munich; Sporting Director: Christoph Freund (2023'ten beri).
Board Member for Sport: Max Eberl (2024'ten beri, daha üst düzey).
Rol ve Yapı: Alman modeli — Freund operasyonel (transfer, scout, akademi), Eberl board seviyesinde stratejik. Campus (altyapı) sorumlulukları Freund'a kayıyor. RB Salzburg tecrübesiyle genç yetenek ve sürdürülebilirlik vurgusu. Daha hiyerarşik ve kurumsal.
Genel Ayrımlar ve Benzer Profildeki Kulüpler (Örnek: Arsenal, Juventus, vb.)İspanyol Modeli (Barça, Real): Başkan güçlü, sportif direktör teknik/transfer odaklı.
İngiliz Modeli (Liverpool, City, United): Sahipler/CEO altında profesyonel yönetici katmanı; veri ve multi-club entegrasyonu yüksek.
Fransız/Alman: Advisor veya Board Member ile hibrit; finansal ve gelişim odaklı (PSG'de Campos gibi).
Ortak Trend: Çoğu kulüp, teknik direktörü kısa vadeli tutup sportif direktörü uzun vadeli vizyon için kullanıyor. Başarı, kulüp felsefesiyle uyum ve scout ağına bağlı.
İş Tanımı Özeti (Genel ama Kesin Ayrım):
Sportif direktör, "futbol operasyonlarının CEO'su" gibidir. Teknik direktör "takım koçu" iken, o kulübün sportif DNA'sını korur, bütçeyi yönetir ve 3-5 yıllık planı uygular. Rolün gücü kulübe göre değişir: Bazısında transfer veto yetkisi tam, bazısında yönetimle paylaşımlıdır.