Demirtaş’tan Erdoğan'ın kitabına ilişkin yorum: Duydum ki yazarı bile okumamış

Erdoğan'ın 'Adil Bir Dünya Mümkün' kitabı hakkında da konuşan Selahattin Demirtaş, kitabı okumadığını belirterek, "Sonra duydum ki yazarı bile okumamış, bir şey kaybetmiş sayılmam herhalde" dedi.

GÜNDEM 01.11.2021, 19:48 02.11.2021, 11:07
Demirtaş’tan Erdoğan'ın kitabına ilişkin yorum: Duydum ki yazarı bile okumamış

Gazete Emek- Edirne F Tipi Cezaevi'nde yaklaşık 5 yıldır tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'a ait olan 'Adil Bir Dünya Mümkün' adlı kitabı okumadığını belirterek " Sonra duydum ki yazarı bile okumamış, bir şey kaybetmiş sayılmam herhalde" dedi.

Demirtaş "Giderek yetkinleştiğimi hissediyorum. Hatalarımı kendim görmeye başlıyorum ama gerçekten de ve samimiyetle söylemem gerekir ki kendimi asla pişmiş bir edebiyatçı gibi hissetmiyorum. Yazarken halen ürkek ve kaygılıyım. Yazdıklarım yayımlanırken de ödüm kopuyor." dedi.

Zeynep Demirel: Dininizin yozlaşmasını bu kadar dert edeceğinize ekonomimizi dert edin

Medyascope'tan Edanur Tanış'ın sorularını yanıtlayan Demirtaş'ın yanıtları şöyle:

Toplumdaki yaralara değinen bir kitap olmuş Efsun, 12 Eylül’den sonra yurtdışına gitmek zorunda kalanlar, derin yoksulluk içinde hayatta kalmaya çalışanlar, erkek şiddetine maruz bırakılan, katledilen kadınlar, sömürülen işçiler, “Türk aile yapısının yaraladığı çocuklar”… Efsun’u okurken yolumuz neden bu kadar yaralı hikayeyle kesişiyor?

Ben hayatımda, yarası olmayan bir insanla hiç tanışmadım. Elbette hakiki yaralardan söz ediyorum, kanatan, acıtan, süründüren, yaşamı zehir eden yaralardan. Yoksa öyle, “sevgilimin lüks yatıyla bu sene sadece bir hafta denizde kalabildik, canım çok sıkkın” türü “yaralardan” söz etmiyorum. Hayatı bunca acıyla yoğrulmuş bir halkın edebiyatı, sanatı yapılacaksa bunları görmezden gelmek mümkün mü? En azından benim açımdan değil. 

Amedspor Başkanından işten çıkarılan kadına cevap: Üzerimizdeki kamburlardan kurtulmakla sorumluyuz

Efsun’da biraz fantastik, biraz da sıradan bir hikayeyi hem gerçekçi hem de toplumsal gerçekçi kılmaya çalıştım. Nihayetinde kişisel ve toplumsal yaralarımız sırf “politik mevzuların” yol açtığı travmalardan ibaret değil. Sosyal, ekonomik, geleneksel, kültürel, ailesel mevzuların da yarattığı (ki geniş anlamda hepsi politik) acılar vardır ve hepsi hayata dahildir. Biz kendi acılarımızı yaşarken acının kaynağına göre ayrıştırıp kategorize ederek çekmiyoruz o kahrı. Yeri geliyor aşk acısı, ana dil sorunumuzdan yakıcı oluveriyor, yeri geliyor sevdiğimiz birinin ölümü, sınıf temelli problemlerimizden daha kıyıcı oluyor veya işten atılmak, ayrılık acısını bastırabiliyor. Yani daha doğuştan “hepsi dahil bir paket program” elimize tutuşturuluyor. 

Hayat denilen “programın” her yerinde acı var, yara var. En sıradan yaşamın da en girift ilişkilere haiz hayatın da acıları, yaraları var. İşte insanları, çevremizdekileri anlayabilmek, tanıyabilmek, sevgi ve saygı duyabilmek için bütün bunların bilincinde olarak düşünmek, yaklaşmak zorundayız. Kişisel hikayelerimizin büyüklüğünü, politik etkilerini, gücünü esas alarak derecelendirmek gibi bir hataya düşmektense herkesin hikayesinin özgün, değerli ve saygın olduğunu idrak etmek, herkesin yarasının önemli olduğuna inanarak ilişki kurmak daha doğru bir tutummuş gibime geliyor. 

Ben, yarası olmayan bir hayatı tanımadım ki romanını yazayım. Efsun’da da herkesin kendine göre yarası var işte, tıpkı yaşamın yalın gerçekliğinde olduğu gibi.

Uluslararası Womex 2021 yılı sanatçı ödülü Aynur Doğan'a verildi

“ERİL ZİHNİYET MESELESİ ÖYLE, BİRİLERİNİN KÜÇÜMSEYEREK İFADE ETTİĞİ GİBİ 'BİR GRUP MARJİNAL FEMİNİSTİN UÇUK FANTEZİSİ' DEĞİLDİR" 

Efsun’da oldukça güçlü bir erkeklik eleştirisi var. Babadan ve kocadan kurtulan kadınlar, tek başlarına, bir erkeğe ihtiyaç duymadan yaşamı göğüslüyorlar. Erkeklik meselesini kitapta bu denli masaya yatırırken, yazma sürecinizde özeleştiri verdiğiniz zamanlar oldu mu?

Politikleşmeye başladığım günden beri, neredeyse 33 yıldır, bu konuda yani “erk-ek” zihniyet mevzusunda hep yeni şeyler öğreniyorum ve hem teorik hem pratik açıdan eril zihniyetin özeleştirisini vermeye gayret ediyorum. Bu bir bilinçlenme sürecidir, böylece devam edecek. Nereye kadar, sanırım ölene kadar. Çünkü mesele biyolojik cinsiyet meselesi değildir, biyolojik cinsiyetimizin arkasına sığınarak yarattığımız egemenlik, güç, sömürü ve hiyerarşiye dayalı toplumsal cinsiyet kimliği meselesidir. Eril düşünme konforunu terk edip kadın eşitliği ve özgürlüğünü esas alan yeni bir düşünme sistematiğine kavuşmadan hiçbir zulüm otoritesini, hiçbir sömürü düzenini, hiçbir eşitsizliği ve adaletsizliği anlayamaz, ona karşı mücadelede başarılı olmazsınız. 

Erkek zihniyetin zıttı da kadın zihniyeti değildir, özgür düşüncedir. Çünkü eril zihniyet köleleştirme, fethetme, üzerinde otorite veya egemenlik kurma, sömürme, güce dayanarak ezme, yok etme üzerine kurulmuştur. Eril zihniyette ne kendinizi ne kendiniz dışındakileri özgür bireyler olarak düşünebilirsiniz, özellikle de kadın cinsini “erkekliğin” ispatı, devamı, varlığı açısından ezilmesi gereken “Allah’ın lütufları” olarak görürsünüz. Bu düşünce sistemi kapitalizmin de ilham kaynağıdır, diktatörlüklerin de. Dolayısıyla eril zihniyet meselesi öyle, birilerinin küçümseyerek ifade ettiği gibi “bir grup marjinal feministin uçuk fantezisi” değildir. Sınıf meselesinin, özgürlük meselesinin, ekolojik yıkım meselesinin, din, mezhep, laiklik, etnik kimlikler, savaşlar, sömürüler, devletler, yoksulluk, ultra zenginlik gibi tüm meselelerin tam da göbeğindedir. 

Feminist hareket, doğası gereği bir kadın hareketi olarak başlamış ve gelişmiştir. Ancak gelinen noktada feminist hareketler artık bir toplumsal, bir kitlesel özgürlük hareketine dönüşmüş durumda. Kadın hareketleri artık tüm toplumsal sorunlara dair sözü ve eylemi olan dinamik bir harekettir, aynı zamanda da bir sokak hareketidir. 

Geçen yüzyılda erkeklerin öncülüğünde başlayan (hem biyolojik hem de düşünsel olarak erkeklerden söz ediyorum, mesela Lenin, Che, Mao, Enver Hoca, Stalin, Ho Şi Min gibi) devrim hareketlerine kadınların katılımında bir beis görülmezken yeni yüzyılda kadınların öncülüğünde ilerleyen özgürlük yürüyüşüne erkek olarak katılmaktan gocunuyorsanız bu işte büyük bir tuhaflık olmalı değil mi? Efsun bu meseleye küçük bir gönderme yapıyor sadece, sorun daha derinde ve daha büyüktür. Kadınlarla omuz omuza özgürlük mücadelesinin içinde olmak en doğru tarihsel tutumdur bence. 

“EFSUN'DA HAKİKATİN BAKTIĞIMIZ YERE, PENCEREYE GÖRE DEĞİŞLENLİK GÖSTEREBİLECEĞİNİ ANLATMAYA ÇALIŞIYORUM"

Kitapta hakikatin özneye göre nasıl şekil değiştirdiğini görüyoruz, her yeni bölümde hikayeyi başka karakterlerden dinleyip gerçekle ilgili soru işaretleriyle karşılaşıyoruz. Siz hakikati nasıl tanımlıyorsunuz?

İşte Efsun’da tam da bunu, yani hakikatin baktığımız yere, pencereye göre değişkenlik gösterebileceğini anlatmaya çalışıyorum. Tek bir ölçüye, tek bir parametreye veya sınırlı bilgilerimize dayanarak hakikat hakkında ahkam kesmek yerine, her seferinde olayın başka boyutlarını anlamaya çalışarak “hüküm” kurmak daha iyi bir sonuç verebilir. İnsanları, acılarını, hikayelerini biraz daha anlamaya, öğrenmeye, tanımaya gayret edelim, belki daha sağlıklı ilişkiler kurarak illa ki mutlu olmak zorunda olmayan çok daha kaliteli bir yaşama kavuşabiliriz. 

 Efsun’daki üst kurmaca, kurmaca katmanları, gerçeğin ele alış biçimini düşününce okura çok şey düşüyor. Bu da akla Efsun post modern bir roman mıdır sorusunu getiriyor. Siz Efsun’u nasıl tanımlıyorsunuz? Efsun post modern bir roman mı?

Bilmem, siz okurlar nasıl tanımlıyorsanız öyledir. Ben Türkçe edebiyatta fazlaca denenmemiş bir tekniği kullanmaya gayret ettim sadece. Ben tembel bir okur değilim, zorlu kurguya sahip kitapları da büyük bir dikkat ve emekle okuyorum, anlamak için çaba sarf ediyorum. Kaldı ki Efsun çok da çetrefilli bir kurguya sahip değil. Yine de biraz dikkat, kısa süreli de olsa güçlü hafıza ve zeka gerekiyor. Yani tam da benim okurlarımın sahip olduğu özellikler :)

“ADİL BİR DÜNYA MÜMKÜN" ADLI BİR KİTAP VARMIŞ, BİR TEK ONU OKUMADIM, SONRA DUYDUM Kİ YAZARI BİLE OKUMAMIŞ"

Efsun’u yazarken hangi kitapları okuyordunuz, sizi yazmaya motive eden yazarlar oldu mu?

Çok okuyorum. Zaten içeride zaman çok, dışarıdakilerden daha avantajlıyız bu konuda. Burada okuduğum kitaplardan oluşan yaklaşık üç bin kitaplık bir kütüphane Diyarbakır’da oluştu bile. Ayrıca kitaplarımın bir kısmını hediye olarak dostlara dağıtmıştım, 500’den fazla kitap da cezaevi kütüphanesinden hücremize girip çıktı. Bu kitapların tümünü baştan sona okumadım elbette, hepsi bir şekilde elimden geçti, küçük bir kısmını da okumadım. 

Bazı kitapları ise birkaç kez okudum, Yiğit Bener’in eşsiz çevirisiyle Türkçeye kazandırılan “Gecenin Sonuna Yolculuk” u üç defa mesela. (Yiğit Bener’in kendisi de iyi bir yazardır, kitaplarının tümünü beğenerek okuma şansı buldum. Duvar Kitap’taki ‘Efsun’a dair yazısını okurken de çok duygulandım. Çıkınca kendisiyle uzun uzun sohbet edeceğiz mutlaka.)

Hangi kitaptan ne kadar etkilendiğime dair en küçük bir fikrim yok, inanın. Her kitap bana olumlu veya olumsuz bir fikir vermiştir elbette, hiçbirinin hakkını yemeyeyim. 

Sadece, “Adil Bir Dünya Mümkün” adlı bir kitap varmış, bir tek onu okumadım. Sonra duydum ki yazarı bile okumamış, bir şey kaybetmiş sayılmam herhalde :)

“YAZARKEN HALEN ÜRKEK VE KAYGILIYIM, YAZDIKLARIM YAYIMLANIRKEN DE ÖDÜM KOPUYOR"

Seher, Leylan, Devran ve Efsun. Bugüne kadar dört kitap kaleme aldınız. Seher’den Efsun’a kaleminizi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Giderek yetkinleştiğimi hissediyorum. Hatalarımı kendim görmeye başlıyorum ama gerçekten de ve samimiyetle söylemem gerekir ki kendimi asla pişmiş bir edebiyatçı gibi hissetmiyorum. Yazarken halen ürkek ve kaygılıyım. Yazdıklarım yayımlanırken de ödüm kopuyor. 

Siyasetçi kimliğinizin kitaplarınız yorumlanırken eserlerinizin önüne geçtiğini düşünüyor musunuz?

Hiç şüphesiz bu oluyordur. Bundan hiçbir okur kaçınamaz. Ancak kitaplarım şu ana kadar yanılmıyorsam 14 dile çevrildi ve 17 ülkede yayınlandı. Beni hiç tanımayan Mısırlı, Endonezyalı veya Yunan bir okuruma sormak lazım, belki onlar sırf edebi açıdan bakmanın avantajını yaşıyorlardır. Yanıtları benim için de önemli. Gerçi salgın nedeniyle Devran ve Leylan çok az yabancı dile çevrildi ama en azından Seher’i o okurlardan dinlemek isterdim.

“EFSUN'U YAYINLADIKTAN TAM 12 GÜN SONRA ELİME ALABİLDİM"

Kitabın sonunda, Başak Demirtaş ve kızlarınız Delal ve Dılda ile Efsun’u kaleme aldığınızı anlatıyorsunuz. Ailenizle beraber, kolektif bir şekilde yazmak sizin için nasıl bir deneyimdi?

Başak, Delal ve Dılda’nın Efsun’un yazım sürecine dahil olmaları zaten Efsun’un yazılma nedenidir. Yani, “Ben yazacağım ama siz de dahil olursanız” pazarlığından sonra yazmaya başladım. Amacım onların ev hapsini daha çekilir ve verimli kılmaktı. Yoksa illa ki yayınlamak üzere bir roman fikriyle başlamadık. 

Bir de istedik ki, kızlarımız edebiyatın merkezine bir romanın yazılış süreciyle dalsınlar ve oradan bir daha da çıkamasınlar. Edebiyatı onlara sevdirmenin daha etkili bir yolu olabilir miydi? Belki ikisi de ilerde yazarlar. Yazmasalar bile yazmanın ne demek olduğunu az çok biliyorlar artık. 

Bugün görüşe geldiler, Efsun yayınlandıktan sonra ilk defa görüştük. Çok keyifli ve mutluydular. Diyarbakır’da kitapçıya gidip Efsun’u raflarda görünce çok heyecanlanmışlar, kapak dahil her aşamasını bildikleri, katkı sundukları ilk kitap bu çünkü. Sonuçta kolektif bir çalışmanın güzelliğini bir kez daha yaşadık, öğrendik beraberce. Bu arada, Efsun’u ben, yayınlandıktan tam 12 gün sonra elime alabildim.

Herkese yürek dolusu selam, sevgiler.

MUHALEFETE 'CEZAEVLERİ' ELEŞTİRİSİ 

Adalet Bakanlığı’nın pandemide cezaevi kısıtlamalarını kalıcı hak gaspına dönüştürme gayretinde olduğunu söyleyen Selahattin Demirtaş, "Edirne Cezaevi son 20 gündür protesto sloganlarıyla inliyor, duyuyor musunuz?" dedi. 

Edirne Cezaevi'nde bulunan eski Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Twitter hesabından paylaşımlarda bulundu. 

Cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine ve bu konudaki sessizliğe dikkat çeken Demirtaş, yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı: 

"Pandemi nedeniyle cezaevlerinde başlayan aile ve avukat görüş sınırlamaları aynen devam ediyor. Adalet Bakanlığı, krizi fırsata çevirip kısıtlamaları kalıcı hak gaspına dönüştürme gayretinde. Kendimizden çok, diğer mahpuslar için belirtiyorum bunu. Edirne Cezaevi son 20 gündür protesto sloganlarıyla inliyor, duyuyor musunuz? Çeşitli ziyaretler gerçekleştiren muhalefet liderleri, 300 bin nüfuslu cezaevlerini ziyaret etmeyi de düşünür müsünüz acaba? İktidarı devraldığınızda cezaevleri de size bağlı olacak. Cezaevlerinin halini şimdiden yerinde görmenizde fayda var. Ben yeterince gördüm nitekim.”

Yorumlar (0)
11
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 15 26
4. Başakşehir 15 25
5. Fenerbahçe 14 24
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Bursaspor 14 17
14. Menemenspor 13 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Osasuna 16 21
9. Athletic Bilbao 15 20
10. Espanyol 16 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 16 8