Prof. Dr. Eryılmaz'dan 'Squid Game' değerlendirmesi: Beyin riskli ortamlarda nasıl karar veriyor?

Dünya çapında ilgi gören Squid Game dizisinde beynin karar alma süreçlerine ilişkin önemli detaylar dikkat veren Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Beynin karar verme bölgesinin etkilenmesi kumara neden olabilir" dedi.

GÜNDEM 31.10.2021, 10:06
Prof. Dr. Eryılmaz'dan 'Squid Game' değerlendirmesi: Beyin riskli ortamlarda nasıl karar veriyor?


Gazete Emek- Netflix'in Güney Kore yapımı dizisi 'Squid Game' tüm dünyanın gündeminde. Son olarak 111 milyonu aşkın kişiye ulaşan diziyle ilgili Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Gül Eryılmaz, değerlendirmelerde bulundu.

Eryılmaz, tüm dünyada ilgiyle izlenen ve şiddet sahneleriyle gündeme gelen dizinin bağımlılık, beynin karar verme süreçleri, riskli ortamlarda karar verme gibi pek çok konuya değindiğini söyledi.

Sputnik Türkiye'de yer alan habere göre; dizinin beynin karar verme sürecinin nelerden etkilendiğini özetlediğini belirten Eryılmaz, “Bağımlılık sahnesi ile başlayan dizinin devamında kahraman sürekli riskli ortamlarda karar vermek zorunda kalıyor. Dizi, kahramanın masumane başlayan çocukluk dönemi oyunları ile başlıyor. Güney Kore’de oyun bağımlılığı çok fazladır. Kahramanın erişkinlik döneminde yıkıcı bir bağımlılığa yakalandığını ilerleyen dakikalarda kumar bahis bağımlılığı ile anlıyoruz” dedi.

'KARAR VERME BÖLGESİNİN ETKİLENMESİ KUMAR OYNAMAYA NEDEN OLABİLİR'

Kumar bağımlılığı gibi bağımlılıklarda riskli davranışların hem neden hem sonuç olduğunu kaydeden Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Beyindeki risk analizi yapan bölgenin farklı çalışması, beynin karar verme bölgesinin etkilenmesi kumara neden olabilir. Riskli davranışlar da aynı zamanda beyinde kimyasal değişimler yapar. Örneğin maymunlarda yapılan bir çalışmada kalp hızını artırdıklarında beyinde karar verme merkezinin bozulduğu ortaya çıkmıştır. Yani davranışlarımız da beyinde izler bırakır” ifadelerini kullandı.

'RİSKLİ DAVRANIŞLARA YATKIN KİŞİLER OYUN İÇİN SEÇİLİYOR'

Söz konusu dizide kahramanın ölümcül oyuna dahil olmasının, riskli davranışlara yatkın olduğunun göstergesi sayılabileceğini kaydeden Eryılmaz, “Dizide oyun için belli kişilerin seçilmiş olması tesadüfi olmaması gerekir. Diğer seçilenlere de bakıldığında sosyal, ekonomik ve kişisel sorunlarının olduğu görülmektedir. Zaten filmin ilk sahnesi de bahis oyunu ile başlamaktadır. Kişinin annesini kandırması, ardından kumar oynaması ve hayatında sorunlar olması seçilmesi için kriter olabilir” dedi.

'BEYİN RASYONEL OLMAYAN DUYGUSAL KARARLAR VERİR'

Beynin riskli davranış kararını neden aldığını da değerlendiren Eryılmaz, şunları söyledi:

“Öncelikle beyin nasıl karar veriyor? Gün içinde pek çok karar alıyoruz. En basitinden bugün ne yesemden başlayarak en karmaşığına kadar yani ‘Evleneceğim ama doğru kişi mi, ev alsam borca girsem mi gibi pek çok karar alıyoruz. Beyin sürekli karar almak zorunda kalmaktadır. Yapılan çoğu çalışmada kararlarımızın zekamızla ilgisi olmadığıdır.

Ne kadar bilgimiz olursa olsun ya da ne kadar zeki olursak olalım karar verme beyinde tahminimizden farklı işlemektedir. Örneğin beyinde bir çekirdek olan amigdala tıpkı bir elinde sopası olan anne ya da öğretmen gibi ‘Riskli, riskli yapma’ der ve korku üretir. Hipokampus bölgesi olan genel bellek bölgesi ise daha önce edinilmiş bilgileri ortaya serer. Ama süreç daha bitmedi. Beyin ana komuta merkezi, bu bilgileri değerlendirir ve tümü ile rasyonel olmayan duygusal kararlar verir. Mantık görünürde olsa da etkisizdir. Yani bir klinikte uzun süre kız çocuğu doğmadıysa şimdi doğacak olan çocuğun kız olma olasılığını beyin yüzde 50’den fazla zanneder. Halbuki olasılık aynıdır. Risk altında iken bu süreçlerin tümü ile duygusal yani ödül ve ceza sistemi gibi işlediği söylenebilir. Mantıktan bağımsız ödül varsa karar başka, ceza ya da sıkıntı varsa karar başka alınabilir.”

BEYİN NASIL KARAR VERİR?

Bu dizide beynin karar alma süreçlerini izlediğimizi kaydeden Eryılmaz, “Beynin amigdala bölgesl yapma der, hipokampus olabilir mi der, orbitofrontal ödüle bakar ve sonuçta kararlarımız duygusaldır. Rasyonel değildir” diye konuştu.

Eryılmaz, “Beyin normalde de kararlarını mantıkla değil, duygular aracılığı ile almaktadır. Aynı zamanda da vücudumuzdaki terleme çarpıntı gibi belirtiler de kararımızı etkilemektedir. Somatik belirteç hipozi denilen bu yolla beden de zihni etkilemektedir. Uykusuzluk, bazı kimyasalların kullanımı vs bu kararı etkileyecektir" diye ekledi.

Eryılmaz, beynin duygusal şekilde karar verdiğini destekleyen psikolog Daniel Kahneman’ın da 2002 Nobel Ekonomi Ödülü aldığını kaydetti.

BEYNİN RİSKLİ KARARLAR ALMASI BİR SAĞLIK SORUNU İŞARETİ OLABİLİR Mİ?

Bazı kişilerin daha az riskli kararlar alırken bazılarının ise daha riskli kararlar almaya yatkın beyin yapıları olduğunu kaydeden Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Özellikle bağımlılık yapan maddelerin ya da kumar gibi bağımlılık yapan davranışların devamı söz konusu olduğunda beyinde kimyasal değişimler ortaya çıkmaktadır. Bu değişimlerin sonucu da daha riskli kararlar alınmasına neden olmaktadır. Sağlıklı olmak ya da olmamak buralarda başlamaktadır. Bu anlamda tedaviye ihtiyaç vardır” ifadelerini kullandı.

Eryılmaz, beyin incelenmesi sonrası bireye özgü tedaviler olduğunu kaydederek, “Psikoterapiler ya da psikiyatrik tedaviler uygun vakalarda planlanabilir. Kognitif rehabilitasyon denilen bilgisayar arayüzlü tedavilerde de hem sorun tespiti hem de tedavi uygulanabilmektedir” diye konuştu.

'AHLAKİ DAVRANIŞLAR DA BEYNİN BİR ÜRÜNÜDÜR'

Squid Game dizisinde kişilerin ödül için alabilecekleri riskin ne denli yüksek olduğunun görüldüğünü kaydeden Eryılmaz, “Bu dizide bir insanın ödül için ne kadar risk alabileceğini izleyebiliriz. Aynı zamanda insan davranışları ahlaki yönden de tartışılabilir. Bir yandan bu dizide bazı sahnelerde ahlaki etik davranışların sınırını ve ortaya konulma şeklini de görüyoruz. Akla şöyle bir soru geliyor: Dış koşullar insanın iyi insan olmasını, ahlaki davranışını etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler? Ahlaki davranışlar da insan beyninin bir ürünüdür ve beyin bu konuda hasta ya da değildir. İş böyleyse ahlaki davranmayan kişilerin beyni hasta diyebilir miyiz? Bunu dersek yapılan olumsuz davranışın sorumlusu olur mu?” açıklamasında bulundu.

Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31