sanalbasin.com üyesidir DMCA.com Protection Status

Kemal Söbe yazdı: Sosyalist kadrolar sosyalizmi ne kadar anladı?

Toplumda enternasyonal fikir ve duyguların gelişmemesi geleneksel milliyetçi düşüncelerin yıllar sonra tekrar hortlamasına ve ulus devlete hâkim olmasına yol açtı.

YAZAR KÖŞESİ 08.01.2023, 14:48 08.01.2023, 14:54
Kemal Söbe yazdı: Sosyalist kadrolar sosyalizmi ne kadar anladı?

Devrim, eskinin yerine yeniyi inşa etmek olarak yorumlanır. Toplumların tarihsel olarak çok yönlü ve zorunlu gelişimini ifade eder. Bu değişim bazen evrim yoluyla uzun bir zaman dilimi içinde çeşitli reformlar ve yaptırımlarla adım adım gerçekleşir, bazende toplumların ekonomik nedenler başta olmak üzere, birçok toplumsal sorunların ortaya çıkışıyla ve sol siyasi bir partinin öncülüğünde gerçekleşir. Rusya'da, devrim Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi ve sonradan Bolşevikler adını alacağı sosyalistler tarafından yapılmıştır. Kapitalizmin en buhranlı döneminde olması, kimileri için erken bir doğum, kimileri için de altın çağın başlangıcı, kimileri için ise bir çağın sonu olarak değerlendirildi.

***

Ezinlenler için kurtuluşun bütün imkânlarının ortaya çıktığı, halkın kendi iktidarını kurmasının önünün açıldığı bir süreci ifade eder. Devrime çok dar yaklaşmak, devrimin gelişimi için gereken çok yönlü toplumsal, ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi alt yapının oluşmaması, modern zamanın ilki olması, geçmiş bir tercübe ve deneyimin olmaması devrimi devlet ve partinin tekelinde bırakmış, halkın sosyalist eğitimine ve sosyalizmi öğrenmesine önem verilmemiş, sosyalist devletin var olmasıyla ve güçlenmesiyle devrimin korunabileceği ve devam edebileceği düşünüldü ve devlet mekanizması alabildiğine güçlendirildi. Toplumun sadece geleneksel eğitiminin  yeterli olabileceği düşünüldü.

***

Yani okuma ve yazmanın olmasıyla ve birazda yüksek okula gitmenin sosyalist eğitim için yeterli olabileceği düşünüldü. Halbuki dünyada her ülkede insanların okuma yazması var ama toplumsal bilinç, ortak yaşam anlayışı, sosyalist kültürün gelişimi ve inşası ise çok farklı bir konudur ve muhakkak toplumun bu konuda eğitilmesi gerekiyor. Sosyalizm, toplumun ve bireyin çok yönlü gelişimi demektir. Sosyalist devletin yasalarıyla, resmi yönetmeliklerle ve siyasi dayatmayla sosyalizm yaşanılmaz ve gelişim göstermez. Geleneksel devlet eğilimleriyle halka yaklaşmak ve devleti halkın tepesinde tutmak, sosyalizmi devletin tekelinde sadece yasalarda var etmek, bir toplumsal sistem ve yaşam haline getirmemek, halkı bu konuda eğitmemek, sosyalist devrimi yozlaştırmakla ve çürütmekle karşı karşıya getirdi. 

***

Toplumda enternasyonal fikir ve duyguların gelişmemesi geleneksel milliyetçi düşüncelerin yıllar sonra tekrar hortlamasına ve ulus devlete hâkim olmasına yol açtı. Yıllar sonra sınır çatışmalarının olması ve milliyetçi rüzgarların her yerde esmesi devrimin sadece bir iktidarı ele geçirmenin ötesine geçemediği ve şekli bir değişimin olduğu net olarak görüldü. Rusya'nın şimdiki haline baktığımızda, sanki hiçbir devrim gerçekleşmemiş ve sosyalizmi hiç yaşamamışlar sonucuna ulaşılıyoruz. Devrim sadece bir tabela devrimi olmanın ötesine geçememiş. Maddi olarak yeterli bir üretimin olmadığını, toplumun sorunlarına hiç ilgi gösterilmediği, sadece kapitalist kampla rekabete ve yarışa girildiği görülüyor.

***

Sosyalizmin gelişimi için sosyalist kadroların olması gerektiği unutuldu. Sadece sosyalist devletin varlığını sosyalizmin varlığının devamı için yeterli buldular. Buda sosyalist devrimin hiçbir zaman toplumsallaşamadığını gösteriyor. Sosyalizmi doğru uygulayacak sosyalist kadroların azlığı yada hiç olmaması bir süre sonra karşı devrimci unsurların ortaya çıkmasına yol açtı. Devrim gelişmezse yozlaşır ve bu çürüme içinde de karşı devrimci unsurlar ortaya çıkar.Ve nitekim öyle de oldu. 

***

1991'den sonra, mantar gibi muhafazakâr, sağcı, milliyetçi partiler türediler. Sovyet halkının ne fedakârlıklarla kurdukları fabrikalar bedavadan bir avuç asalak elit kesimin eline geçti. Rusya'da ve diğer Sovyet cumhuriyetlerinde Sovyet halkının bütün emekleri çar çur edildi ve halk büyük bir kriz ve kaos yaşadı ve bunun etikileri hala devam ediyor. Sovyet cumhuriyetlerinde istikrar hala sağlanmış değil. Devrimden önceki rejimlerin etkileri toplumun hafızasını hala şekillendirmeye devam ediyor ama devrimin getirdiği sınırlı bir etkininde hala devam ettiğini belirtmek gerekiyor. Ancak, devrim güdük kaldı, gelişemedi.  Birçok Rus ve diğer milletlerden insanlar, Sovyetler'de sosyalizmin olduğunu ancak birçok konuda yetersiz olduğunu ve demokratik olmadığını söylüyorlar. 

***

Aslında sosyalizm, belirttiğim gibi, yasalarda ve kanunlarda vardı.Yani Sovyetler'de sosyalizm bir toplumsal sistem ve yaşam/kültür olarak yoktu. Sovyetler'de sosyalizm bir devlet rejimi olarak varlık gösteriyordu ve bunuda ancak güçlenmiş bir devletin korunabileceği anlayışıyla hareket ediliyordu. Halbuki sosyalizmin yaşaması ve bir toplumsal sistem olması için, kesinlikle halkın sosyalist eğitiminin olması gerekiyor ve devlet ile halk arasında kesinlikle bir uyum ve birlikteliğin olması gerekiyor. Bunlar Sovyetler'de pek olmadı ve bir süre sonra devrimin sadece bir tabela devrimi olduğu net olarak görüldü. Tabi burada, sosyalist ideolojinin bir eksikliği ve yetersizliği yoktur. 

***

Eksik olan, sosyalist ideolojinin doğru ve yeterli uygulanmaması ve halkın sosyalist gelişimine önem verilmemesi ve sosyalizmin bir toplumsal sistem olarak değil de bir devlet sistemi olarak görülmesi bilinen akıbete yol açtı. Şimdi, Rus komünistleri ve devlet mekanizması Sovyetler döneminde ne gibi yanlış politikalardan dolayı, bu duruma gelindiğinin değerlendirmesini yapıyorlar. Yetmiş yıllık sosyalist bir sistem yaşanıldı. Sanayileşme ve maddi imkanlar var oldu ama doğru sosyalist bir politika uygulanmadı ve her konuda  yarım kalındı. Sosyalizmin ilkelerine uygun olarak hareket edilmedi. Sadece devletin varlığının güçlenmesiyle devrimin korunabileceği düşünüldü ve toplum sistemden dışlandı. Sosyalizm, toplumun doğrudan devlet yönetiminde etkili olması gereken bir sistemdir. Sovyetler'de bunlar pek olmadı. 

***

Halka balık verildi ama halka balık yakalama öğretilmedi. Sistemin çürümeye başlamasıyla halk yalnız kaldı ve iş için dünyanın her yerine dağıldılar. Bir rejim, kendi halkını böyle perişan edecek bir duruma gelmişse, o rejime sosyalizm denmez, devlet kapitalizminin en tortusu/kötüsü denir. 1960'lardan itibaren ekonomik üretimin gittikçe düştüğü ve toplumun artan nüfusunun arz ve talebini karşılamadığı görülüyor. Sosyalizmde katı/bürokratik bir siyasi anlayış olmaz. Gayet esnek ve toplumsal bir siyaset anlayışıyla hareket edilerek sosyalizmin toplumsal bir yaşam haline getirilmesi sağlanır. Bunlar Sovyetler'de maalesef olmadı. Sovyet sosyalizmi katı bürokratik bir devlet sistemi olmaktan öteye gidemedi...

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Hangi İttifakın düşünce ve yol haritasını kendinize daha yakın görüyorsunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 19 38
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 20 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 21 41
2. Samsunspor 20 38
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 18 42
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 19 28
8. Athletic Bilbao 19 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6