Gazete Emek- Eğitim Sen, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye'de çocukların sağlık, eğitim, güvenlik ve sosyal koruma alanlarında giderek ağırlaşan hak ihlalleriyle karşı karşıya kaldığını belirtti.
Türkiye'nin de taraf olduğu sözleşmenin 17, 29 ve 30. maddelerine yönelik çekincelerini uzun yıllardır kaldırmadığına dikkat çekilen açıklamada, söz konusu çekincelerin özellikle farklı anadillere sahip çocukların kendi ana dillerinde eğitim alma ve kültürel kimliklerini yaşama haklarını sınırlandırdığı ifade edildi. Bu durumun eğitim hakkına erişimde adaletsizliklere ve okuldan kopuş oranlarının artmasına zemin hazırladığı belirtildi.
"Çocukların yaşamına ve haklarına yönelik tehditler artıyor"
Türkiye'de çocuk yaşta zorla evlilikler, istismar, yaygınlaşan çocuk işçiliği ve çocuklara yönelik tutuklamaların yakıcı toplumsal sorunlar olarak sürdüğünü belirten Eğitim Sen, derinleşen ekonomik kriz, yoksulluk ve kamusal sosyal politikaların yetersizliğinin en ağır bedelini çocukların ödediğini vurguladı. Açıklamada, milyonlarca çocuğun eğitim sürecinden koparılarak ucuz iş gücü olarak çalıştırıldığı, her yıl onlarca çocuğun iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği ifade edildi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisinin verilerine de dikkat çekilen açıklamada, son yıllarda çocuk iş cinayetlerinde yaşanan artışla birlikte yüzlerce çocuğun çalışırken hayatını kaybettiği belirtildi.
Mevcut eğitim politikalarının çocukları dil, din, etnik köken ve mezhep temelinde ayrıştırmaya devam ettiği ifade edilen açıklamada, özellikle mülteci çocukların ve farklı kültürel kimliklere sahip öğrencilerin eğitim ortamlarında ayrımcılığa maruz kaldığı kaydedildi. Müfredat ve ders materyallerinde bilimsel ve laik eğitim ilkelerinden uzaklaşılmasının tüm çocukların nitelikli ve eşit eğitim hakkına erişimini zedelediği vurgulandı.
MESEM uygulamasına son verilmeli
Piyasa odaklı ekonomi politikalarının çocuk işçiliğini “mesleki eğitim” adı altında meşrulaştırdığı ve çocuk emeği sömürüsünü derinleştirdiği belirtilen açıklamada, MESEM ve mesleki ortaokul uygulamalarıyla çocukların haftanın çoğu günü düşük ücretlerle çalıştırıldığı, eğitim hakkının ikinci plana atıldığı ifade edildi.
MESEM bünyesinde çalışan çocuk ve gençlerin staj adı altında denetimsiz, kontrolsüz ve tehlikeli işlerde çalıştırıldığına dikkat çekilen açıklamada, yasal olarak tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çocukların çalıştırılması yasak olmasına rağmen MESEM kapsamında çalışan çocukların iş cinayetlerinde yaşamını yitirmeye devam ettiği belirtildi.
Açıklamada, “Çocuk işçiliğinin devlet eliyle meşrulaştırılması anlamı taşıyan bu uygulama nedeniyle bugüne kadar MEB verilerine göre 37 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiş, yüzlerce çocuk çalışırken iş kazası yaşamıştır. Tüm iş kazaları kayıtlı olmadığı için veriler sağlıklı değildir” denildi.
Eğitim hakkının yok sayıldığı, “fırsat eşitliği” perdesi altında sürdürülen piyasa merkezli eğitim modelinin çocukların eğitim hakkına meydan okumak anlamına geldiği belirtilerek, MESEM uygulamasından derhal vazgeçilmesi istendi.
Okullarda ücretsiz yemek ve temiz su
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin yaşama ve gelişme hakkını düzenleyen 6. maddesi ile sağlık ve yeterli beslenme hakkını düzenleyen 24. maddesinin önemine dikkat çekilen açıklamada, yeterli, dengeli ve sağlıklı gıdaya erişimin doğrudan devletin yerine getirmekle yükümlü olduğu kamusal bir hak olduğu vurgulandı.
Derinleşen yoksulluk ve yüksek gıda enflasyonu karşısında çocukların okula aç gittiği veya beslenme çantalarının boş kaldığı belirtilen açıklamada, yetersiz ve dengesiz beslenmenin çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkilediği ifade edildi. Açıklamada, açlıkla mücadele eden öğrencilerden ders başarısı beklemenin gerçekçi olmadığı belirtilerek, her çocuğun eğitim hakkından eşit koşullarda yararlanabilmesinin ön koşulunun beslenme eşitsizliğinin giderilmesi olduğu kaydedildi.
Eğitim Sen, bu kapsamda okullarda ücretsiz bir öğün sağlıklı yemek ve temiz su verilmesini istedi.
Çocuk hakları için kamusal politika çağrısı
Çocukları her türlü şiddet, istismar ve sömürüden korumanın ertelenemez bir anayasal zorunluluk ve insani sorumluluk olduğunu belirten Eğitim Sen, hiçbir çocuğun sermayenin ucuz iş gücü deposu olarak görülemeyeceğini vurguladı. Çocuk emeği sömürüsüne son verilmeden gerçek anlamda çocuk haklarından söz etmenin mümkün olmadığı ifade edildi.
Türkiye'nin BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye koyduğu tüm çekinceleri derhal kaldırmasını isteyen Eğitim Sen, “çocuğun üstün yararı” ilkesini merkeze alan demokratik, eşitlikçi ve kamusal politikaların vakit kaybetmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Eğitim Sen, tüm çocukların yaşam, eğitim ve eşit bir geleceğe sahip olma hakkını savunmaya devam edeceklerini belirterek, çocukların haklarına erişebildiği ve seslerini özgürce duyurabildiği bir dünya için mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.
Kaynak: Evrensel




