Gazete Emek - Tahran Borsası, haftanın ilk işlem gününde sert bir düşüş yaşarken, İran tümeni dolar karşısında tarihi dip seviyesini gördü. Piyasada yaşanan bu sert dalgalanmalar, yatırımcıların ABD’nin olası bir saldırısı ve bölgesel savaş ihtimaline karşı duyduğu paniğin yansıması olarak değerlendiriliyor.
İran Borsası son işlemlerde 103 bin puan değer kaybederek 3,7 milyon puan seviyesine geriledi.
Borsaya kote 500 şirketin hisseleri kırmızıya bürünürken, piyasanın dolar bazındaki toplam değeri son altı ayın en düşük seviyesi olan 76 milyar dolara kadar eridi.
Yatırımcılar altına ve dolara kaçıyor
Neden hisse senedi alımlarının durduğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan finansal piyasalar analisti Mehdi Azadvari, “Mevcut koşullarda yatırımcıların birincil hedefi kâr elde etmek değil, ana sermayeyi korumaktır. Jeopolitik risklerin artması, tüccarları varlıklarını güvence altına almak amacıyla dolar ve altın almaya yöneltti” ifadelerini kullandı.
Dolar 164 bin tümeni aştı
ABD’nin olası askeri müdahale ihtimali ve artan siyasi baskılar, İran iç piyasasında 1 ABD dolarının 164 bin tümen sınırını aşmasına neden oldu. Foreign Policy dergisi ve The Economist, ABD Başkanı Donald Trump’ın “maksimum baskı” politikalarının İran para birimini tamamen değersizleştirdiğine ve tümeni “işlevsiz” bir para birimi haline getirdiğine dikkat çekiyor.
Gıda enflasyonu yüzde 90’a fırladı
Derinleşen ekonomik kriz, İran halkının günlük yaşam koşullarını da giderek ağırlaştırıyor. Resmi verilere göre ülkede yıllık enflasyon yüzde 60’a ulaştı. Sadece geçtiğimiz ay içindeki enflasyon artışı yüzde 7,9 olarak kaydedildi.
Gıda fiyatlarındaki yıllık artış oranının yüzde 90’a fırlaması, İranlı ailelerin temel mutfak masraflarının bir yıl öncesine göre tam iki katına çıktığını gösteriyor.
Merkez Bankası kararı borsaya darbe vurdu
İran Merkez Bankası, piyasalardaki yangını söndürebilmek amacıyla politika faizini yüzde 30’a yükseltti. Ancak bu hamle piyasaları sakinleştirmek bir yana, borsaya büyük bir darbe daha indirdi.
İran’da yayımlanan Donya-e-Eqtesad (Ekonomi Dünyası) gazetesine konuşan ekonomist Dr. Ali Kasımi, “Geçtiğimiz yıl borsayı ayakta tutan ve büyümesini sağlayan temel faktör yüksek enflasyondu. Ancak bu yıl artan siyasi belirsizlikler ve Merkez Bankası’nın faiz artırımı, Tahran Borsası’na vurulan son darbe oldu” tespitinde bulundu.
Uzmanlar, yatırımcıların devlet tahvilleri aracılığıyla yüzde 30 ila 35 bandında risksiz ve garantili getiri elde etme imkanı varken, savaş senaryolarının gölgesinde her gün değer kaybeden borsada risk almaktan kaçındığını belirtiyor. (Rudaw)
